Overzicht van activiteiten Friese Waddeneilanden
Algemeen
Centraal staat bij Tsjerkepaad de gastvrijheid: bezoekers laten genieten van de kerk en omgeving en hen gelegenheid geven tot rust, bezinning en/of ontmoeting. Dit wordt als volgt vorm gegeven:
· de kerk kan bezichtigd worden, er wordt een toelichting gegeven
· een bezoek aan de begraafplaats is mogelijk
· het klokluiden wordt gedemonstreerd
· het orgel kan bespeeld worden en er treden soms zangkoren en muzikanten op
· er worden wel gedichten voorgelezen
· er zijn exposities van schilderijen, liturgische gewaden, quilts, etc.
· symbolische bloemstukken worden gemaakt
· er zijn fiets- of wandelroutes uitgezet
· er is in veel kerken koffie, thee of ‘fris’ verkrijgbaar.
Een groot aantal kerken heeft speciale activiteiten en evenementen georganiseerd.
Schiermonnikoog, Got Tjark
Expositie van schilderijen van Minne Onnes van 24 juli t/m 7 augustus, ma t/m za van 11.00 tot 12.30 uur en van 16.00 uur tot 18.30 uur.
Minne Onnes (1935) is zoon van de in Noord-Oost Friesland en vooral op Schiermonnikoog bekende kapitein van de veerboot en tevens zeeschilder Klaas Onnes. Zoon minne werd op zijn zestiende matroos bij de kustvaart. Pas op 49-jarige leeftijd besloot hij alsnog te studeren aan een kunstacademiie. Ook hij heeft de zee als thema.
Schiermonnikoog, Got Tjark
De Got Tjark (eilanders voor: Grote Kerk)
Het huidige kerkgebouw dateert uit 1866. Aan dit gebouw gaan drie gebouwen vooraf.
De eerste kerk stond in het dorp Westerburen. Het gebouw was tot 1465 kapel en van de monniken van het klooster Claerkamp, bij Rinsumageest. Van 1465-1580 vervulde de kerk tevens de functie van parochiekerk voor het dorp. Het klooster is door de Staten van Friesland geliquideerd, toen de Kerkher-vorming hier werd doorgevoerd. Daarna heeft het kerkgebouw voor de Protestantse gemeente gediend van 1580 tot 1715. Door dreigende‘overstuiving’ van het dorp heeft men tijdig de kerk afgebroken, evenals andere huizen uit dat dorp, en meegenomen naar een nieuw te bouwen dorp. Het tweede kerkgebouw heeft van 1715 dienst gedaan en stond op de kwelder ten zuidwesten van het huidige dorp tot 1760, toen die kerk ‘ten prooi werd aan de golven.’ Het derde kerkgebouw stond van 1762 tot 1866 op de plaats van dit huidige gebouw en werd vanwege bouwval-ligheid gesloopt. Op de fundamenten werd de huidige kerk gebouwd.
Het orgel
Het orgel werd door de Firma Proper te Kampen gebouwd in 1897, voor de Gerefor-meerde Kerk van Culemborg. In 1927 is het in deze kerk geplaatst ter vervanging van een “harmonium”. Het telt 9 registers (“stemmen”) en heeft een zgn. aangehangen pedaal. In 1990/1991 vond een ingrijpende restauratie plaats en werd aan weerszijden van het orgel een balkon gebouwd.
De Toren
Sinds 1908 eigendom van de burgerlijke gemeente Schiermonnikoog. Vóór 1866 stond een toren midden op het dak. Na 1866 werd die vervangen door een platte toren aan de westkant, die in 1908 weer is vervangen door een toren met puntdak.
Portaal
Bij het betreden van de kerk ziet u links en rechts in het portaal een deur. De linkerdeur was dienstruimte voor de koster, met een opgang voor de organist. De rechterdeur gaf toegang tot de consistorie (kerkeraadskamer), die zich, sinds 1967, boven het portaal bevindt.
Pastorie
De Protestantse Gemeente Schiermonnikoog heeft voor haar predikant een pastorie aan de Middenstreek 53. Dit huis was de pastorie van de Gereformeerde Kerk. Toen de Gereformeerde Kerk en de Hervormde Gemeente op het eiland samengingen, werd gekozen voor deze in goede staat verkerende ambtswoning. De oude Hervormde pastorie (1925), Reeweg 3, het huis met het opschrift ‘Pax Intrantibus’(vrede zij de binnentredenden) werd verkocht. Die pastorie kende drie voorgangers: een huis in het dorp Westerburen: Dit dorp is in zee verdwenen. De pastorie werd even daarvóór, in 1762, afgebroken en opnieuw opgebouwd daar, waar nu Van der Molenpad 11 is. De derde pastorie heette Duinenburg en stond iets achter het huidige huis aan de Reeweg 3. Duinenburg was van 1828 tot 1925 pastorie van de Hervormde Gemeente.
Stichting Cultureel Ontmoetingscentrum
Het kerkgebouw aan de Langestreek wordt ook gebruikt door de Protestantse Gemeente van Schiermonnikoog. Het werd gebouwd in 1962 voor de toenmalige Gereformeerde Kerk. Thans is de exploitatie in handen van de bovengenoemde stichting. De stichting maakt het gebouw dienstbaar aan tal van culturele evenementen.